«Қымыз» сөзі түркі тілінен аударғанда «ашыған жылқы сүті» деген мағынаны білдіреді. Бұл сусын туралы мәлімет ежелгі грек тарихышысы Геродоттың жазбаларында да кездеседі. Сақтардың тұрмыс-тіршілігін сипаттаған ғалым, олардың сүйікті сусыны "ашытылған бие сүті болған" деп көрсетеді. Сондай-ақ, сақтардың қымыздың дайындалу...
Ірімшік - сүттен жасалатын тағам түрі. Ол дайындалу әдісіне қарай - ақ немесе қызыл ірімшік болуы мүмкін.
Ақ ірімшік дайындау
Майлы шикі сүтке айран ұйытқысын қосып, оны ірітеді. Сосын іри бастаған сүтті отқа қойып, баппен қайната бастайды. Іріген сүт қайнай бастаған...